Trong đời sống thường ngày, xung quanh chúng ta luôn có những góc nhìn, quan điểm khác nhau về những chủ đề khác nhau. Vì cùng một vấn đề, cùng một chủ đề, mỗi người đều có những suy nghĩ khác nhau, cách hiểu và đón nhận sự việc đó khác nhau, và văn học cũng không phải là ngoại lệ. Đặc biệt khi ta đang tìm hiểu sâu rộng về hai khuynh hướng không hề nhỏ là văn học hiện thực và văn học lãng mạn. Nói ngắn gọn thì văn học hiện thực tập trung vào phản ánh đời sống giản dị, bình dân một cách chân thật nhất có thể, sát với thực tế nhất. Ngược lại với văn học lãng mạn lại tập trung vào nhấn mạnh cảm xúc, vẻ đẹp phi thực và tinh thần con người, ngoài ra cũng có thể phóng đại một vấn đề nào lên đề nhầm đề cao đạo đức con người. Qua đó, bài lần này hướng đến việc tìm hiểu sâu hơn hai khuynh hướng trên có ảnh hưởng gì tới đời sống thường ngày của chúng ta hay không. Nhóm ba lựa chọn chủ đề này vì đây là một chủ đề quen thuộc với mọi người nhưng không phải là không có giá trị sâu xa, chủ đề này phản ánh rõ quan điểm, lối sống cũng như là văn hoá khác nhau của mọi người. Ngoài ra, nhóm còn kết hợp thêm việc phân tích một vài tác phẩm của Thach Lam, thêm video phỏng vấn các bạn học sinh trong trường để thể hiện suy nghĩ hai quan điểm khác nhau trên, bài báo cáo này cho thấy rõ mục tiêu của bài, quá trình thực hiện như là phân tích, phỏng vấn và đặc biệt là góc nhìn cá nhân về hai quan điểm lãng mạn và hiện thực trong văn học và đời sống thường ngày
1. Mục tiêu chính
Đầu tiên là mục tiêu chính là tìm hiểu sâu hơn về hai chủ đề chính là hiện thực và lãng mạn, hai chủ đề này có ảnh hưởng gì đến cách mọi người người thể hiện ý kiến, tính cách và lối sống hay không. Nhóm mình lựa chọn chủ đề văn hoá ăn uống như một hình ảnh quan thuộc trong cuộc sống của mji người, là một khía cạnh gần gũi, phản ánh rõ thói quen, cách sống và ý kiến của mọi người. 
Ngoài nhiệm vụ chính của nhóm, bản thân mình cũng có nhiệm vụ riêng, là phân tích các tác phẩm của Thạch Lam như “Bóng người xưa” và “Người đầm”. Nhìn chung, qua hai tác phẩm trên của Thach Lam, bản thân mình cảm thấy cả hai tác phẩm đều đề cao tình cảm trong sách, thuần tuý.“Bóng người xưa” tập trung vào tình cảm sâu đậm, khi nơi tình yêu cũng là nơi để chờ đợi, để trông ngóng, ánh lửa trong tác phẩm không chỉ là bối cảnh mà còn tượng chưng cho tình cảm nặng tình của hai nhân vật chính. Trong khi đó, Người đầm không tập trung vào tình yêu đôi lứa mà khai thác sự thay đổi trong nhận thức của con người, xoay quanh cuộc gặp gỡ tình cờ giữa nhân vật “tôi” và một người phụ nữ Pháp trong rạp chiếu bóng. Ban đầu, nhân vật “tôi” mang trong mình những định kiến và sự xa cách, nhưng qua việc quan sát những hành động nhỏ như cách người phụ nữ chăm sóc con, ánh mắt dịu dàng và thái độ giản dị, nhân vật dần thay đổi cách nhìn. Từ đó, câu chuyện không nói về một tình yêu cụ thể mà hướng đến sự thấu hiểu và cảm thông giữa con người với nhau, cho thấy vẻ đẹp nhân hậu có thể vượt qua những rào cản về quốc tịch và định kiến xã hội. Mình nhận ra rằng văn học không chỉ phản ánh hiện thực mà còn có thể làm cho hiện thực trở nên giàu cảm xúc hơn, dù hơi phóng đại tình yêu phi thực tế, nhưng cũng đề cao tình cảm đẹp của đôi lứa. Từ đó, nhóm đã đặt ra những câu hỏi thắc mắc về cộng đồng học sinh SNA nói chung và học sinh khối mười nói riêng về việc liệu hai quan điểm có thể được nhìn theo hai cách hoàn toàn khác nhau không. Ngoài ra, bài của nhóm cũng muốn tìm hiểu sâu hơn về góc nhìn, cách nhóm hiểu về quan điểm này thế nào
2. Quá trình
Trong giai đoạn quá trình, mình đã thực hiện nhiệm vụ phân tích đặc trưng của truyện ngắn lãng mạn thông qua hai tác phẩm của Thạch Lam, mình tập trung vào phân tích hai mục chính là đặc trưng nội dung, trong nội dung thì có đề tài, chủ đề, nội dung chính và thông điệp; và đặc trưng hình thức, trong hình thức thì có tình huống truyện, cốt truyện, nhân vật, giọng điệu và không gian,thời gian nghệ thuật. Và sau khi tổng hợp, khai thác, tìm hiểu và phân tích kĩ hai tác phẩm của Thạch Lam, không chỉ mình, mà nhóm đã nhận ra rằng truyện lãng mạn thường không có xung đột lớn mà chủ yếu là chú trọng vào cảm xúc, nội tâm nhân vật; khai thác sâu hơn vào các yếu tố không hẳn là xuất hiện nhiều trong đời sống thường ngày và những khoảnh khắc tinh tế trong cuộc sống, nhưng lại đề cao các phẩm chất tốt đẹp của người, nâng cao nhận thức của mọi người về đạo đức con người, từ đó đưa ra thông điệp và ý nghĩa một cách nhân văn hơn những truyện về hiện thực. 
Sau đó dựa vào những ý tưởng đã thảo luận ở bước trước thì nhóm chuyển những ý tưởng đó để nhìn vào thực tế, làm sao để đổi những thông tin đó thành thực tế, nhóm mình áp dụng những kiến thức đó vào việc phân tích cộng đồng văn hoá ăn uống dưới hai góc nhìn, và làm nó dưới dạng video phỏng vấn một vài học sinh chung khối, trên khối và các giáo viên để làm bằng chứng cho những thông tin của nhóm mình là thực tế. Mình chịu trách nhiệm viết thoại và lồng tiếng cho phần luận điểm 1 và kết luận trong video. Trong phần video phỏng vấn, nhóm mình cố gắng thể hiện rõ sự khác biệt giữa hai cách nhìn. Một là hiện thực, là góc nhìn tập trung vào sự bận rộn, áp lực, tính thực dụng, thực tế cao, khi sử dụng đồ ăn là chỉ để đúng với mục đich thuần tuý của nó, là chỉ để nạp năng lượng và dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể, không cần quá xa hoa, quá cầu kí, một bữa ăn đơn giản và nhanh gọn. Hai là góc nhìn lãng mạn, nhấn mạnh sự ấm áp, kết nối và ý nghĩa tinh thần, khi đồ ăn không chỉ đơn giản là một thứ để nạp dinh dưỡng mà còn là một nghệ thuật, sở thích riêng, lối sống khác biệt, không phải là phóng đại lên so với bản chất của nó mà là thêm thắt thêm nhữung chi tiết độc đáo cho món ăn, đẩy tâm hồn của món ăn lên cao hơn, để phù hợp với sở thích người thưởng thức hơn. Trong video, mình không chỉ lồng tiếng đơn thuần mà còn là hiểu và học hỏi được hai quan điểm khác biệt nên mình cũng tham gia xây dựng nội dung cho video phỏng vấn và hỗ trợ chỉnh sửa kịch bản của video, dù không phải là công sức quá lớn nhưng mình cũng đã cố gắng để đưa vào ý kiến và quan điểm của bản thân nhưng phù hợp với bàn và không làm ảnh hưởng các ý kiến khác của các bạn chung nhóm.
Thông qua toàn bộ quá trình thực hiện dự án, mình không chỉ hiểu rõ hơn về hai khuynh hướng văn học mà còn học được cách liên hệ kiến thức với đời sống thực tế một cách rõ ràng và có ý thức hơn, vì sau khi làm xong bài, và các nhiệm vụ riêng, mình suy nghĩ sâu xa hơn về văn hoá ăn uống, và các quan điểm khác biệt của mọi người, từ đó áp dụng vào văn học, đặc biệt là các tác phẩm của Thạch Lam. Trước đây, mình thường xem văn học chỉ là những câu chuyện mang tính lý thuyết và có vẻ là hơi trìu tượng, ít khi áp dụng được vào thực tế, nhưng sau dự án này, mình nhận ra rằng những gì học trong văn học hoàn toàn có thể áp dụng để quan sát và hiểu thế giới xung quanh. Bên cạnh đó, mình cũng cải thiện đáng kể kỹ năng phân tích khi biết cách đi sâu vào cả nội dung và hình thức của một vấn đề, không phải chỉ đơn giản là nhìn ở mặt nổi. Kỹ năng làm việc nhóm của mình cũng được nâng cao, khi mình học được cách lắng nghe ý kiến của người khác, phối hợp và phân chia công việc hợp lý để đạt hiệu quả chung. Ngoài ra, việc phải hoàn thành nhiều nhiệm vụ trong thời gian giới hạn cũng giúp mình rèn luyện khả năng quản lý thời gian và sắp xếp công việc khoa học hơn. Quan trọng hơn, dự án giúp mình nhận ra rằng cách chúng ta nhìn nhận thế giới không chỉ phụ thuộc vào thực tế khách quan mà còn bị ảnh hưởng rất lớn bởi góc nhìn và cảm xúc cá nhân. Chính điều này khiến mình hiểu rằng một vấn đề có thể có nhiều cách tiếp cận khác nhau, và việc cởi mở với những góc nhìn đó sẽ giúp mình hiểu sâu sắc hơn về quan điểm của mọi người là khác nhau, và không có quan điểm nào là sai.
Tóm lại nhóm mình đã tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau xuyên suốt toàn bộ bài lần này, thể hiện rõ sự phát triển từ giai đoạn tìm hiểu lý thuyết đến khi áp dụng vào thực tế theo một trật tự nhất định và bàn bạc của nhóm. Ở giai đoạn tìm hiểu kiến thức, tức là giai đoạn một, nhóm đã hoàn thành ba bài post nhằm xây dựng nền tảng kiến thức, trong đó có bài phân tích của mình về các tác phẩm của Thạch Lam. Bài viết này không chỉ dừng lại ở việc trình bày nội dung mà còn đi sâu vào việc phân tích đặc trưng của khuynh hướng lãng mạn thông qua cả hai phương diện nội dung và hình thức.
Nhờ đó, nhóm dựa vào lý thuyết này để làm trụ cột vững chắc để làm tiền đề cho các bước tiếp theo. Những bài post này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cách nhìn ban đầu của nhóm về hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn, đồng thời tạo cơ hội để nhóm mình trao đổi, phản hồi và hoàn thiện ý tưởng.
3. Sản phẩm
Sang giai đoạn áp dụng kiến thức, nhóm tiếp tục phát triển sản phẩm bằng việc thực hiện một bài phân tích dài khoảng 800 tới 1000 chữ về cộng đồng văn hoá ăn uống dưới hai góc nhìn khác nhau. Đây là một bước chuyển quan trọng từ lý thuyết đã tìm hiểu trước đó sang thực hành, khi nhóm phải vận dụng những kiến thức đã học để quan sát và lý giải một khía cạnh cụ thể trong đời sống. Bài viết không chỉ thể hiện khả năng phân tích mà còn cho thấy cách nhóm liên hệ giữa văn học và thực tế, từ đó làm rõ vai trò của góc nhìn trong việc định hình cách hiểu về cộng đồng. Bên cạnh phần viết, nhóm mình còn đầu tư vào việc xây dựng hai video nhằm tăng tính trực quan và sinh động cho sản phẩm, video phỏng vấn kéo dài từ năm tới bảy phút được thực hiện với các bạn học sinh và giáo viên, giúp thu thập ý kiến đa chiều và phản ánh thực tế một cách khách quan hơn. Những câu trả lời trong video không chỉ đóng vai trò làm bằng chứng mà còn giúp làm nổi bật sự khác biệt trong cách mỗi người nhìn nhận về cùng một vấn đề. Trong khi đó, video phân tích cộng đồng được xây dựng dựa trên nội dung bài viết, kết hợp giữa hình ảnh thực tế, lời dẫn và phần lồng tiếng, trong đó mình đảm nhận việc viết lời thoại và thể hiện giọng đọc cho các phần quan trọng như luận điểm và kết luận.
Quá trình này giúp mình hiểu rõ hơn cách chuyển đổi một nội dung học thuật thành một sản phẩm truyền thông dễ tiếp cận, đồng thời cũng giúp mình cải thiện khả năng diễn đạt và truyền tải ý tưởng. Điểm đáng chú ý là các sản phẩm của nhóm không tồn tại riêng lẻ mà có sự liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một dây nối hoàn chỉnh. Các bài viết thì là bước đệm nền tảng cho phần nội dung chính, trong khi video đóng vai trò minh họa và mở rộng cách tiếp cận, giúp người xem không chỉ đọc mà còn có thể cảm nhận vấn đề thông qua hình ảnh và âm thanh, là video do nhóm tạo ra. Sự kết hợp giữa ngôn ngữ viết, hình ảnh và công đoạn trước đó gộp lại đã cho thấy rõ cách mà hình thức thể hiện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách người xem tiếp nhận thông tin của video. Ví dụ, trong video phân tích, nhóm sử dụng góc quay gần, ánh sáng ấm và nhạc nền nhẹ nhàng để tạo ra cảm giác gần gũi, từ đó làm nổi bật màu sắc lãng mạn của cộng đồng. Ngược lại, những cảnh quay thực tế với nhịp độ nhanh, âm thanh đời thường và lời dẫn mang tính trực tiếp lại giúp nhấn mạnh khía cạnh hiện thực như sự bận rộn, tính tiện lợi và áp lực trong cuộc sống hằng ngày. Không chỉ dừng lại ở hình ảnh và âm thanh, cách tổ chức nội dung trong video cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cách hiểu của người xem. Nhóm đã cố gắng phân chia rõ ràng các phần nội dung, chỉ ra cụ thể đâu là góc nhìn hiện thực và đâu là góc nhìn lãng mạn, từ đó giúp người xem dễ dàng nhận ra sự khác biệt và so sánh giữa hai cách tiếp cận. Điều này cho thấy rằng cùng một cộng đồng văn hoá ăn uống, nhưng khi thay đổi cách thể hiện và góc nhìn, ý nghĩa mà người xem cảm nhận được cũng thay đổi theo, sự khác biệt này đã làm nổi bật vai trò của góc nhìn cá nhân của mỗi người trong cả văn học và đời sống.
Thông qua các sản phẩm đã thực hiện, nhóm mình không chỉ hoàn thành yêu cầu của dự án mà còn thể hiện rõ khả năng phân tích, tổ chức và sáng tạo trong cách trình bày. Quan trọng hơn, những sản phẩm này giúp mình nhận ra rằng việc xây dựng ý nghĩa không chỉ phụ thuộc vào nội dung mà còn phụ thuộc rất nhiều vào cách nội dung đó được thể hiện. Điều này càng làm rõ hơn rằng trong cả văn học lẫn đời sống, cách chúng ta nhìn nhận và kể lại một vấn đề có thể thay đổi hoàn toàn cách người khác hiểu về nó.
4. Báo cáo cá nhân
Trước khi thực hiện dự án, mình thường có một cách nhìn khá đơn giản và có phần tách biệt về hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn. Mình nghĩ rằng hiện thực là thứ phản ánh đúng sự thật, mang tính khách quan và đáng tin cậy, trong khi lãng mạn lại thiên về cảm xúc, đôi khi mang tính mơ mộng và không hoàn toàn sát với đời sống. Vì vậy, mình từng cho rằng hiện thực có giá trị “thực tế” hơn, còn lãng mạn chỉ là một cách nhìn mang tính bổ sung hoặc làm đẹp thêm cho câu chuyện. Tuy nhiên, sau khi tham gia dự án, đặc biệt là khi vừa phân tích văn học vừa áp dụng vào đời sống thực tế, mình dần nhận ra rằng suy nghĩ này chưa đầy đủ và có phần phiến diện. Thông qua việc tìm hiểu tác phẩm Bóng người xưa và, mình nhận ra rằng yếu tố lãng mạn không phải là sự thoát ly khỏi thực tế, mà là một cách để con người lưu giữ những giá trị cảm xúc sâu sắc và ý nghĩa trong cuộc sống. Những kí ức, dù đã thuộc về quá khứ, vẫn có thể tồn tại như một phần quan trọng trong đời sống tinh thần, giúp con người hiểu rõ hơn về chính mình và những gì mình đã trải qua. Lãng mạn, trong trường hợp này, không làm sai lệch thực tế mà giúp làm nổi bật những điều mà thực tế đơn thuần có thể không thể hiện hết được, đặc biệt là cảm xúc và chiều sâu nội tâm.
Trong khi đó, Người đầm lại mang đến cho mình một góc nhìn khác về hiện thực. Trước đây, mình nghĩ hiện thực chỉ là những gì mắt thấy tai nghe, nhưng qua tác phẩm này, mình hiểu rằng hiện thực còn bao gồm cả cách con người diễn giải và thay đổi nhận thức của mình. Nhân vật “tôi” ban đầu mang định kiến rõ ràng, nhưng qua quá trình quan sát và suy nghĩ, đã dần thay đổi cách nhìn. Điều này cho thấy rằng hiện thực không hoàn toàn khách quan như mình từng nghĩ, mà luôn có sự tham gia của góc nhìn cá nhân. Nhận thức này khiến mình hiểu rằng ranh giới giữa hiện thực và lãng mạn không phải lúc nào cũng rõ ràng, mà đôi khi chúng đan xen và hỗ trợ lẫn nhau. Khi áp dụng những hiểu biết này vào cộng đồng văn hoá ăn uống, mình nhận ra sự thay đổi rất rõ trong cách nhìn của bản thân. Trước khi làm dự án, mình thường xem việc ăn uống là một hoạt động rất bình thường, chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh học và diễn ra hằng ngày mà không có quá nhiều ý nghĩa đặc biệt. Tuy nhiên, sau khi phân tích dưới hai góc nhìn khác nhau, mình bắt đầu nhận ra rằng văn hoá ăn uống thực chất phản ánh rất nhiều yếu tố của đời sống xã hội, từ nhịp sống, mối quan hệ giữa con người cho đến những giá trị tinh thần mà họ theo đuổi.
Một ví dụ rõ ràng là hình ảnh một quán ăn nhỏ. Dưới góc nhìn hiện thực, đó có thể chỉ là một nơi đông đúc, ồn ào, nơi mọi người đến để ăn nhanh rồi rời đi, phản ánh nhịp sống bận rộn và thực dụng. Tuy nhiên, dưới góc nhìn lãng mạn, cùng một không gian đó lại có thể trở thành nơi lưu giữ những cuộc trò chuyện, những khoảnh khắc gắn kết giữa bạn bè, gia đình, hoặc thậm chí là những kỉ niệm cá nhân có ý nghĩa. Sự khác biệt này không nằm ở bản thân quán ăn, mà nằm ở cách con người lựa chọn nhìn nhận và cảm nhận nó. Chính sự thay đổi trong cách nhìn này đã giúp mình hiểu rõ hơn vai trò của góc nhìn khác nhau trong việc định hình ý nghĩa của một sự vật hay một hiện tượng. Thế giới xung quanh không thay đổi, nhưng cách chúng ta nhìn vào nó có thể làm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu và cảm nhận. Điều này cũng khiến mình trở nên cởi mở hơn khi tiếp nhận các quan điểm khác nhau, thay vì chỉ giữ một cách nhìn cố định như trước.
Bên cạnh sự thay đổi về nhận thức, dự án cũng giúp mình phát triển nhiều kỹ năng quan trọng, mình cải thiện khả năng phân tích khi học cách đi sâu vào cả nội dung và hình thức của một vấn đề, thay vì chỉ nhìn ở bề mặt. Mình cũng nâng cao kỹ năng trình bày ý tưởng, đặc biệt là khi phải chuyển từ bài viết sang lời nói trong quá trình lồng tiếng video. Ngoài ra, việc làm việc trong nhóm giúp mình học được cách phối hợp, lắng nghe và điều chỉnh ý kiến để đạt được kết quả chung tốt nhất. Việc tham gia vào quá trình sản xuất video cũng giúp mình phát triển khả năng sáng tạo và hiểu rõ hơn cách sử dụng hình ảnh và âm thanh để truyền tải thông điệp.
Nếu phải lựa chọn một khuynh hướng để theo đuổi, mình nhận ra rằng mình không muốn chọn hoàn toàn hiện thực hay hoàn toàn lãng mạn. Thay vào đó, mình muốn kết hợp cả hai trong cách nhìn và cách sống của mình. Hiện thực giúp mình giữ được sự tỉnh táo, nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng và đưa ra những quyết định hợp lý. Trong khi đó, lãng mạn giúp mình giữ được cảm xúc, sự đồng cảm và khả năng tìm thấy ý nghĩa trong những điều nhỏ bé của cuộc sống. Vì vậy, mình tin rằng cách sống tốt nhất không phải là nghiêng hoàn toàn về một phía, mà là biết cân bằng giữa việc hiểu thực tế và trân trọng cảm xúc, bởi chính sự cân bằng này sẽ giúp con người sống sâu sắc, linh hoạt và ý nghĩa hơn trong cuộc sống.