Báo cáo cá nhân của Thùy Vân

Mục tiêu dự án: Nhóm bạn muốn khám phá điều gì?

Ai ai trong chúng ta cũng đều có những niềm vui và mong cầu hạnh phúc khác nhau từ bạn đời, thế nhưng ta có thể dễ dàng nhận ra ở những giai đoạn khác nhau trong đời người, các tiêu chuẩn về bạn đời lại cho thấy sự chuyển biến rõ rệt.  Xã hội hiện đại là một hỗn chất chịu sự tác động đáng kể từ “xu hướng thời thế” và những làn sống sôi động, trôi nổi khắp nơi, ảnh hướng đáng kể đến cách con người xây dựng nhận thức về hình mẫu lý tưởng. Chúng ta cũng hiểu rất rõ rằng cụm từ “hình mẫu lý tưởng” là một phổ màu đa dạng, hiện thân khác nhau trong mỗi cá nhân. Thế nhưng, em tin rằng “gu” của mỗi người không còn được phân biệt dựa trên yếu tố cảm xúc hay cảm nhận đến từ con tim, mà lại đa phần bị tác động bởi “xu hướng thời đại” song song với sự phát triển của mạng xã hội. Từ đó, chúng em tự đặt ra câu hỏi chủ chốt: “Liệu các chuẩn mực về ‘hình mẫu lý tưởng’ có phải chỉ là một trend đổi theo từng giai đoạn trong đời người?”

Trước khi bắt tay vào dự án, em đã tự hình dung sẵn những hướng trả lời mà mọi người có thể đưa ra. Khi đặt hai khuynh hướng “lãng mạn” và “hiện thực” như một thước đo để nhìn vào cách mỗi người định nghĩa hình mẫu lý tưởng, em nhận ra có một sợi dây liên kết khá chặt chẽ giữa quan niệm chung và độ tuổi của họ trong chuyện tình cảm.

Dù thời đại không ngừng thay đổi, công nghệ len lỏi vào từng ngóc ngách và dần định hình lại lối sống cũng như nhu cầu của con người, vẫn có một niềm tin khá phổ biến: người trẻ thường mang trong mình sự mơ mộng, đôi chút non nớt, dễ đắm chìm trong những viễn cảnh lãng mạn như bước ra từ phim ảnh; trong khi đó, người trưởng thành lại nghiêng về sự chững chạc, thậm chí có phần cứng nhắc khi gắn bó với những tiêu chuẩn mang tính hiện thực. Thực ra, cách nhìn này không quá khó hiểu. Người trẻ ngày nay có điều kiện tiếp cận mạng xã hội một cách dễ dàng, nơi mà những câu chuyện tình yêu lãng mạn luôn hiện diện như một dạng giải trí quen thuộc. Ngược lại, nhiều người lớn trưởng thành trong những bối cảnh truyền thống hơn, nơi tình yêu được cảm nhận qua lời kể, qua trải nghiệm thực tế, nên họ có xu hướng đặt nặng những giá trị thực tế trong đời sống. Thế nhưng, vấn đề không đơn giản như vậy. Nó không hoàn toàn nằm ở cách mỗi người truy cập mạng xã hội hay không, mà sâu xa hơn, nó được định hình bởi cả một quá trình đẩy con người vào từng giai đoạn khác nhau. Thế nên, trong dự án này, nhóm chúng em mong muốn được tìm hiểu và đưa ra luận điểm cụ thể: yếu tố nào chính là nguyên nhân thay đổi cách mỗi người cho mình khuôn mẫu về sự lý tưởng, liệu có phải đơn giản là xu hướng của từng thời đại?

Vì cộng đồng SNA là đối tượng trung tâm của quá trình phỏng vấn, các nhóm tuổi đã được lựa chọn một cách có chủ đích. Trước hết là học sinh lớp 10, đại diện cho những người trẻ còn chưa thực sự bước vào đời, mang theo góc nhìn hồn nhiên và vô tư trước cuộc sống. Tiếp đến là học sinh lớp 12, những người đang ở ngưỡng chuyển mình, bắt đầu chạm tay vào những trách nhiệm đầu tiên trên hành trình trưởng thành. Cuối cùng là các thầy cô, từ những người còn trẻ đang loay hoay với những khó khăn riêng, đến những người đã ngoài 30, mang theo những trăn trở về gia đình và con cái. Dù cùng gặp nhau dưới mái trường, mỗi nhóm người lại mang trong mình những hoàn cảnh, trải nghiệm và cách nhìn về thế giới rất khác biệt. Chính sự đa dạng ấy đã tạo nên những góc nhìn phong phú và nhiều chiều cho chủ đề được khai thác.

Quá trình thực hiện: Bạn đã làm gì? Vai trò của bạn trong nhóm? Những gì bạn đã học được?

Trong quá trình hoàn thành dự án này, em là người hướng dẫn các bạn về hướng đi và mục tiêu của dự án. Để nói rõ hơn em sẽ tập trung vào các giai đoạn làm bài:

1. Giai đoạn 1: Tìm hiểu kiến thức (Nhiệm vụ 2)

Trong giai đoạn này, em và bạn Anna Châu Hà Anh cùng nhau san sẻ nhiệm vụ phân tích các đặc trưng thể loại truyện ngắn trong hai tác phẩm. Tuy là đọc hai tác phẩm, có tổng cộng là 8 mục (khía cạnh) của truyện ngắn lãng mạn thì em làm 5 mục, bạn làm 3 mục, lý do là vì em làm nhanh hơn nên em phụ bạn làm cái cuối. Ngoài ra, em cũng là người phân chia công việc và tạo task file cho cả hai.

Trong giai đoạn này, điều em học được chủ yếu xoay quanh chi tiết các đặc trưng của thể loại truyện ngắn và lấy ví dụ từ trong tác phẩm đã chọn. Trong đó, em đã chọn tac phẩm “Nắng Trong Vườn” để phân tích, đồng thời cũng học được cách mà tác giả tinh tế đưa các đặc trưng vào tác phẩm để kéo độc giả theo với lý tưởng và thế giới mộng mơ riêng của họ.

2. Giai đoạn 2

3. Đặt câu hỏi

• Trong phần này, em đã đặt ra 5 câu hỏi trong số 11 câu hỏi hiện tại. (Phần in nghiêng là do em góp)

• Bạn giải thích như thế nào là khuynh hướng hiện thực hay lãng mạn? 

• Bạn có biết những tác phẩm văn học nào mang phong cách hiện thực hay lãng mạn?

1. Khía cạnh bạn đời

• Bạn có hình mẫu lý tưởng của người bạn đời hay không?

• Hình mẫu bạn đời của bạn là như thế nào?

• Theo bạn, người bạn đời hiện thực/lãng mạn là như thế nào?

• Bạn sẽ chọn khuynh hướng gì?

• Nếu chỉ được chọn một khuynh hướng, bạn sẽ ưu tiên chọn khuynh hướng gì?

• Bạn cảm thấy việc chỉ chọn một khuynh hướng có ưu và nhược điểm gì?

• Đối tượng trung niên trở lên: Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu lý tưởng của bạn đời từ xưa và nay?

• Đối tượng trẻ tuổi: Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu lý tưởng của bạn bây giờ và về sau?

2. Khía cạnh bản thân:

• Hình mẫu (lý tưởng) mà bạn muốn trở thành là gì/như thế nào?

• Theo bạn, bạn sẽ chọn bản thân sẽ trở thành người có khuynh hướng hiện thực hay lãng mạn? Tại sao?

• Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu mà bạn muốn trở thành lúc trước với bây giờ?

2. Nhiệm vụ #1 (Video báo cáo quá trình phỏng vấn)

• Trong giai đoạn này, nhóm em chia thành hai nhánh để thực hiện phỏng vấn. Một nhánh gồm bạn Trúc Vy và Hà Anh, nhánh còn lại là em cùng bạn Gia An. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, nhóm đã gặp vấn đề về giao tiếp và phân chia đối tượng, dẫn đến việc phỏng vấn quá nhiều người cùng độ tuổi so với dự kiến, đồng thời không thể sử dụng hết toàn bộ câu trả lời thu thập được. Điều này buộc nhóm phải dành thêm thời gian sau giờ học để tiếp tục phỏng vấn đúng đối tượng mục tiêu, và kéo theo việc thời gian dành cho khâu dựng video bị rút ngắn đáng kể. 

• Ở phần hậu kỳ và xây dựng video, em đảm nhận phần lớn khối lượng công việc, khoảng 90%, bao gồm lồng tiếng, xử lý âm thanh và cắt ghép hình ảnh. Ban đầu, em tiến hành xem và chọn lọc các đoạn phỏng vấn theo từng câu hỏi, tạo thành một bản nháp dài khoảng 11 phút. Sau đó, khi nhận được yêu cầu rút gọn video xuống còn 5–7 phút, em tiếp tục chỉnh sửa và cắt ghép lần thứ hai. Trong quá trình này, em nhận ra rằng nếu làm một mình sẽ khó đảm bảo tiến độ, nên đã nhờ bạn Trúc Vy hỗ trợ hoàn thiện khoảng 10% phần việc còn lại.

Trong quá trình thực hiện những nhiệm vụ trên, em dần rèn luyện được sự kiên nhẫn và hiểu rõ hơn về cách tổ chức, xử lý thông tin. Để hoàn thiện phần hậu kỳ và xây dựng video, em phải xem xét toàn bộ tư liệu có sẵn, chọn lọc những nội dung phù hợp rồi sắp xếp, ghép nối chúng thành một mạch thống nhất. Quá trình ấy không hề nhanh chóng, em phải dành nhiều giờ mỗi ngày để chỉnh sửa, đồng thời lắng nghe và suy ngẫm về từng quan điểm riêng của mỗi người được phỏng vấn. Ngoài ra, em còn phụ trách các công việc như xem xét và đọc lại sản phẩm cuối cùng của các bạn và đưa góp ý kịp thời, quản lý thời gian, và phân các việc vặt cho các bạn để đẩy nhanh tiến trình làm video. Chính điều đó không chỉ giúp em hoàn thành sản phẩm, mà còn khiến em hiểu sâu hơn giá trị của việc kiên trì và tôn trọng sự đa dạng trong góc nhìn của người khác, bằng sự cân bằng sức mạnh của cả nhóm. 

2. Nhiệm vụ #2: Video phân tích

Cả phấn phân tích: Đề tài: Hình mẫu lý tưởng

Vai trò của em trong nhiệm vụ này càng quan trọng hơn. Em nhận các công việc tổng hợp và viết bài phân tích, sau đó chiếm đa phần các công đoạn làm video và hậu kỳ. Nhiệm vụ của em là xem lại và tổng kết quan điểm, sau đó đưa ra luận điểm cụ thể, đồng thời cung cấp các dẫn chứng ngay sau đó. Không chỉ vậy, các công đoạn để chỉnh sửa video còn gian nan hơn. Em phải tìm video minh họa, phụ trách thêm phần âm thanh, hình ảnh, hiệu ứng để video được hoàn thiện một cách chỉn chu. 

Sản phẩm: Bạn đã tạo ra sản phẩm gì?

Reflection: Góc nhìn của bạn thay đổi như thế nào về hai khuynh hướng này? Cách hiểu của bạn về khuynh hướng sống của cộng đồng trước và sau quá trình tìm hiểu thực hiện dự án có thay đổi hay không? tại sao? Bạn phát triển kỹ năng gì? Bạn chọn sống theo khuynh hướng nào? tại sao?

Trước khi thực hiện dự án, em nhìn hai khuynh hướng “lãng mạn” và “hiện thực” như hai thái cực khá rõ ràng, gần như đối lập và có thể phân chia rạch ròi theo độ tuổi. Em từng tin rằng người trẻ sẽ nghiêng về lãng mạn, còn người trưởng thành sẽ gắn với hiện thực, và sự khác biệt này chủ yếu đến từ môi trường tiếp cận thông tin, đặc biệt là mạng xã hội.

Tuy nhiên, sau quá trình tìm hiểu, phỏng vấn và trực tiếp xử lý toàn bộ dữ liệu, góc nhìn của em đã thay đổi đáng kể. Em nhận ra rằng hai khuynh hướng này không tách biệt hoàn toàn, mà luôn tồn tại song song và đan xen trong mỗi con người. Sự khác biệt giữa các độ tuổi không đơn thuần nằm ở việc họ “chọn” lãng mạn hay hiện thực, mà nằm ở mức độ ưu tiên của mỗi yếu tố, được hình thành qua trải nghiệm sống và những gì họ đã từng đi qua. Người trẻ không chỉ mơ mộng, mà đôi khi cũng bắt đầu suy nghĩ thực tế; ngược lại, người trưởng thành không hề đánh mất sự lãng mạn, mà chỉ thể hiện nó theo một cách trầm hơn, gắn với đời sống thường nhật. Vì vậy, cách hiểu của em về khuynh hướng sống của cộng đồng đã thay đổi. Trước đây, em có xu hướng nhìn nhận theo định kiến chung, nhưng sau dự án, em nhận ra rằng “hình mẫu lý tưởng” không chỉ là sản phẩm của xu hướng thời đại, mà còn là kết quả của một quá trình tích lũy trải nghiệm, trách nhiệm và hoàn cảnh cá nhân. Chính những yếu tố này mới là nguyên nhân cốt lõi làm thay đổi suy nghĩ của mỗi người qua từng giai đoạn trong cuộc sống. 

Trong quá trình thực hiện dự án, em phát triển được nhiều kỹ năng quan trọng. Đầu tiên là kỹ năng tổ chức và xử lý thông tin, khi em phải xem xét, chọn lọc và sắp xếp một lượng lớn dữ liệu phỏng vấn thành một hệ thống logic và mạch lạc. Bên cạnh đó là sự kiên nhẫn và khả năng làm việc dưới áp lực thời gian, đặc biệt khi em đảm nhận phần lớn công đoạn hậu kỳ và chỉnh sửa video. Ngoài ra, em cũng cải thiện kỹ năng lắng nghe và phân tích, khi phải tiếp cận và hiểu được nhiều góc nhìn khác nhau từ các đối tượng ở nhiều độ tuổi. 

Về lựa chọn cá nhân, em không còn muốn đặt mình hoàn toàn vào một khuynh hướng duy nhất. Thay vào đó, em nghiêng về sự cân bằng giữa lãng mạn và hiện thực. Lãng mạn giúp con người giữ được cảm xúc, lý tưởng và sự kết nối tinh thần, trong khi hiện thực giúp định hướng hành động và đảm bảo sự ổn định trong cuộc sống. Qua những gì em quan sát và rút ra từ dự án, em tin rằng một cuộc sống bền vững không nằm ở việc chọn một trong hai, mà là biết điều chỉnh và dung hòa cả hai khuynh hướng tùy theo từng giai đoạn và hoàn cảnh.