Báo cáo cá nhân - Trúc Vy

1. Nhóm bạn muốn khám phá điều gì?

Sau khi cùng thảo luận, nhóm đặt mục tiêu muốn khám phá chủ đề chính xoay quanh hình mẫu lý tưởng trong suy nghĩ của mỗi người. Khi đối chiếu với hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn trái ngược nhau, nhóm đặt ra câu hỏi rằng: Liệu mỗi người sẽ có góc nhìn và ý kiến như thế nào về người bạn đời lẫn bản thân? Bởi lẽ,  thế kỷ XXI đã đánh dấu quyền truy cập mạng lan rộng đến tất cả mọi người, tạo ra nhiều chuyển biến mang tính đột phá trong cuộc sống thường hằng. Ngược lại, sự kiện này cũng đồng thời tạo ra một khoảng cách lớn giữa hai thế hệ - một bên chỉ tiếp xúc công nghệ thông tin khi đã vào giai đoạn trưởng thành, còn một bên thì đã lớn lên với sự hiện diện của không gian mạng ảo. Người lớn tuổi thường gắn liền với “sự cổ hủ”, đặt nặng tính thực dụng của mọi thứ lên đầu vì bị ảnh hưởng từ những ngày tháng còn khổ cực. Người trẻ thì lại bị chỉ trích bởi lối suy nghĩ tô “màu hồng” cho cuộc sống, dễ dàng bị mạng xã hội ảnh hưởng. Vì vậy, nhóm còn muốn khai thác sự biến đổi của xã hội qua thời gian. Những kỳ vọng mà thế hệ trước trân trọng liệu có còn giá trị trong thời thế hiện tại? Những tiêu chuẩn và định kiến của xã hội lên con người sẽ dần trở nên khắt khe hay dễ dàng hơn? Sự cách biệt trong suy nghĩ giữa hai thế hệ có thật sự tồn tại nhiều khác biệt, hay chỉ đang được người đời “khoác lên” những vỏ bọc khác? Dựa vào những câu hỏi trên, nhóm đã tổng hợp, so sánh, và phân tích câu trả lời của các đối tượng phỏng vấn đến từ mọi độ tuổi, nghề nghiệp hay giới tính về hình mẫu lý tưởng của họ cho bản thân cũng như một người bạn đời. Từ tuổi thơ, đến thời niên thiếu, và đến giai đoạn trưởng thành đã xảy ra những thay đổi gì cho những tiêu chuẩn mà một cá nhân có thể đặt ra. 

Ngoài việc tìm hiểu thông tin về hình mẫu lý tưởng, nhóm em còn muốn cải thiện kỹ năng giao tiếp giữa các thành viên và với mọi người, và phân tích trực tiếp từ nguồn gốc (câu trả lời phỏng vấn). Về kỹ năng giao tiếp, nhóm chọn dùng nền tảng Teams để lưu trữ các tài liệu, và nói chuyện trực tiếp để trao đổi về các kế hoạch cũng như thay đổi. Chúng em ưu tiên việc gặp mặt vì cách thức này dễ dàng giúp các thành viên tập trung làm việc cùng lúc, đồng thời có thể dễ dàng kiểm tra, bắt kịp tiến độ của nhau. Về quá trình phỏng vấn, các thành viên đều muốn có thể dùng từ ngữ và cách diễn đạt riêng để giúp mọi người hiểu rõ chủ đề cũng như câu hỏi. Nhóm muốn đồng lòng tìm ra cách giải thích đơn giản nhất dành cho tất cả đối tượng phỏng vấn. Chi tiết nhỏ này sẽ vừa giúp đẩy nhanh tiến độ vừa đảm bảo chất lượng của các câu trả lời nhóm nhận được. Sau khi đã tổng hợp đầy đủ các câu trả lời, nhóm sẽ cần phải phân tích đề tài: “Các chuẩn mực về “Hình mẫu lý tưởng” liệu có phải chỉ đang là “phong trào” đổi theo từng giai đoạn?” và lấy dẫn chứng trực tiếp từ nguồn gốc. Đây là thử thách lớn của dự án, bởi các bài phân tích trong trường lớp thường sử dụng các tác phẩm văn học làm nguồn cho học sinh trích dẫn, chúng em chỉ cần phân tích quan điểm của một tác giả. Trái lại, các câu trả lời sẽ có nhiều quan điểm đa dạng và trái ngược nhau, đòi hỏi nhiều sự tỉ mỉ và sâu sắc hơn trong quá trình phân tích. Việc đặt mục tiêu đúng trọng tâm và đủ thử thách đã giúp nhóm em luôn có thể đẩy tiến độ liên tục mà không bị lệch khỏi chủ đề ban đầu. 

2. Bạn đã làm gì? Vai trò của bạn trong nhóm?

Đặt mục tiêu là tổng hợp, so sánh, và phân tích câu trả lời của tất cả mọi người, nhóm em đã chia giai đoạn thực hiện dự án làm hai giai đoạn lớn: phỏng vấn và phân tích. Giai đoạn đầu là phỏng vấn, em đã tham gia dưới vai trò là người đặt câu hỏi và phỏng vấn. Sau khi xác định chủ đề chính xoay quanh “hình mẫu lý tưởng”, em đã đặt ra các câu hỏi phỏng vấn về hình mẫu lý tưởng cùng với bạn nhóm trưởng Thùy Vân. Ban đầu, các câu hỏi màu đen chỉ do em và Thùy Vân cùng thảo luận và chỉnh sửa, được xem nư là nền tảng cho các chỉnh sửa. Sau đó, cô Lành đã giúp nhóm em thêm các câu hỏi màu đỏ là mở đầu, và các câu hỏi sâu hơn vào xu hướng của hai chủ đề bạn đời và bản thân:

• Bạn giải thích như thế nào là khuynh hướng hiện thực hay lãng mạn? 
• Bạn có biết những tác phẩm văn học nào mang phong cách hiện thực hay lãng mạn?

1. Khía cạnh bạn đời

• Bạn có hình mẫu lý tưởng của người bạn đời hay không?

• Hình mẫu bạn đời của bạn là như thế nào?

• Theo bạn, người bạn đời hiện thực/lãng mạn là như thế nào?

• Bạn sẽ chọn khuynh hướng gì?

• Nếu chỉ được chọn một khuynh hướng, bạn sẽ ưu tiên chọn khuynh hướng gì?

• Bạn cảm thấy việc chỉ chọn một khuynh hướng có ưu và nhược điểm gì?

• Đối tượng trung niên trở lên: Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu lý tưởng của bạn đời từ xưa và nay?

• Đối tượng trẻ tuổi: Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu lý tưởng của bạn bây giờ và về sau?

2. Khía cạnh bản thân:

• Hình mẫu (lý tưởng) mà bạn muốn trở thành là gì/như thế nào?
• Theo bạn, bạn sẽ chọn bản thân sẽ trở thành người có khuynh hướng hiện thực hay lãng mạn? Tại sao?
• Theo bạn, điều gì thay đổi hình mẫu mà bạn muốn trở thành lúc trước với bây giờ?

Em đã bắt cặp với bạn Hà Anh cho phần việc phỏng vấn, hai chúng em thay phiên làm người hỏi và quay chụp. Các đối tượng mà chúng em đã phỏng vấn là các bạn trong khối mười và ba thầy cô của tổ Moet.

Giai đoạn sau là phân tích, em đã đóng góp vào bài viết phân tích và chỉnh sửa video. Đối với bài viết phân tích, em dùng các phần tóm tắt câu trả lời của bạn Hà Anh làm dẫn chứng và phân tích theo câu hỏi chủ đề. Khi hoàn thành, em đã gửi cho nhóm cùng nhau nhận xét. Nhóm trưởng Thùy Vân đã góp ý rằng bài viết có phần lạc đề và chưa đủ sâu sắc cho một bài phân tích nên bạn sẽ chỉnh sửa lại, nhằm phù hợp với thời lượng của video phân tích. Em thích phong cách làm việc thẳng thắn của bạn, vì với cương vị nhóm trưởng thì Thùy Vân đã đảm nhiệm việc kiểm tra cũng như đốc thúc tiến độ của các thành viên rất tốt, em chỉ cần phụ bạn chạy nước rút với hai video phỏng vấn và phân tích. Đối với sản phẩm video phân tích cuối cùng, Thùy Vân đã làm phần mở bài và thân bài, em đảm nhiệm đoạn kết cuối của video.

3. Những gì bạn đã học được?

Đến cuối cùng, em rút ra được rằng có những giá trị đã trường tồn trước sự xói mòn của thời gian dù có thay qua bao nhiêu tên gọi hay hình thức đi chăng nữa. Với nhịp sống ngày càng bận rộn, tồn tại nhiều áp lực lên cả học sinh, sinh viên lẫn người đã đi làm. Đa phần mọi người đều dần nghiêng về khuynh hướng hiện thực, tìm cách để thích nghi và đề cao tính thực dụng nhằm xây dựng một cuộc sống thoải mái về mặt tài chính hơn. Họ cũng mong người bạn đời của mình đủ thực tế có thể san sẻ trách nhiệm và gánh nặng của một tương lai bền vững cho cả hai bên. Tuy nhiên, nhiều người không vì vậy mà bỏ quên sự lãng mạn trong cuộc sống. Những lý tưởng hay ước mơ quá xa vời được họ đặt thành điểm cuối của hành trình sống, biến sự “viển vông” thành động lực và hy vọng. Tương tự trong tình yêu, lớp trẻ vừa lưu giữ những tiêu chuẩn cơ bản như sự chung thủy và sẻ chia, vừa đặt ra thêm những kỳ vọng mới như sự thấu hiểu hay chiều chuộng. Bởi lẽ khi thời thế thay đổi, con người ta cũng chỉ muốn loại bỏ những điều đã không còn phù hợp, thay vì phải hoàn toàn thoát rời khỏi quá khứ. 

Quyền truy cập cũng như lượng thông tin khổng lồ của không gian mạng đã giúp con người ta cởi mở hơn với quan điểm của bản thân. Có những người từ thế hệ trước cũng yêu thích sự lãng mạn, nhưng họ thường chỉ giữ ý nghĩ sâu trong lòng vì miếng cơm manh áo lúc đấy mới là trọng tâm của cuộc sống. Trái lại, cuộc sống hiện đại không còn chỉ xoay quanh cái ăn cái mặc, mà còn cho phép con người ta mơ mộng đến nhiều điều hơn. Theo em, sự tự do trong suy nghĩ mới là chuyển biến trọng đại nhất của xã hội. Mỗi người bây giờ dễ dàng đặt ra tiêu chuẩn riêng và thật sự có khả năng theo đuổi điều mình mong muốn, thay vì phải bị cuốn theo định kiến của thời thế. Tương tự, khuynh hướng hiện thực hay lãng mạn đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc mọi người có thể làm đề cao bên phù hợp với bản thân hơn, và vẫn để bên còn lại được tồn tại nhằm giữ một sự cân bằng nhất định cho cuộc sống.

4. Bạn đã tạo ra sản phẩm gì?

Cả dự án được cô chia ra làm ba giai đoạn lớn, giai đoạn một là phân tích hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn dưới góc nhìn văn học, cũng như lấy dẫn chứng từ các tác phẩm của hai bên. Em và bạn Gia An đảm nhận phần phân tích đặc trưng nội dung và nghệ thuật, cũng so sánh điểm tương đồng và khác biệt của hai xu hướng trong văn học.
Phần tổng hợp kiến thức được hai chúng em thống nhất theo cách làm việc cá nhân để một thành viên hoàn toàn dồn sự tập trung vào một xu hướng. Cách này giúp chúng em hoàn thành đúng tiến độ, nhưng có một điểm yếu là kiến thức không được chia sẻ đều. Phần so sánh là lúc chúng em làm việc chung với nhau, cùng thảo luận chung để có thể so sánh toàn diện nhất.

Giai đoạn hai tập trung vào nhiệm vụ phỏng vấn và dựng video phân tích. Phần phỏng vấn khá dễ thực hiện, và công việc được chia đều ra cho cả nhóm. Phần dựng  video phân tích chủ yếu do nhóm trưởng Thùy Vân đảm nhiệm bởi bạn đóng vai trò là “đầu não” nhờ vào khả năng chỉnh sửa tốt. Em chỉ phụ giúp những phân đoạn nhỏ, rơi vào khoảng hai phút trên tổng thời lượng bảy phút, và dựa vào nền tảng là kịch bản của nhóm trưởng để dựng video sao cho đồng nhất và mượt mà nhất có thể. Nhóm em đã có tổng năm bài viết về hai xu hướng hiện thực và lãng mạn trong văn học, về tầm ảnh hưởng của hai khuynh hướng trong hình mẫu lý tưởng của mỗi người. Cuối cùng là hai video dài tổng hợp cũng như phân tích câu trả lời của các đối tượng phỏng vấn.

5. Góc nhìn của bạn thay đổi như thế nào về hai khuynh hướng này?

Thông qua các bài phân tích cũng như các câu trả lời trong xuyên suốt cả dự án về hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn, em đã có nhiều suy ngẫm hơn về tầm quan trọng của sự lãng mạn và tình yêu đôi lứa. Với cương vị là một học sinh lớp mười, cuộc đời em hiện tại chỉ chủ yếu xoay quanh trường học và gia đình. Khi nói về khuynh hướng lãng mạn, em thích những tình cảm dành cho thiên nhiên và số phận con người hơn là chủ đề yêu đương. Bởi lẽ em chưa có trải nghiệm thực tế về một “mối tình khắc cốt ghi tâm” như người ta thường nói, nên việc thấu hiểu sâu sắc sự lãng mạn giữa người với người là bất khả thi. Vì vậy, các câu trả lời từ các thầy cô đã kết hôn và lập gia đình đã giúp em khám phá được các quan điểm đa dạng, tích cực, và thú vị hơn về chủ đề mới này. Họ giúp em hiểu ra rằng tình yêu đôi lứa với đúng người có thể đem lại hy vọng và sự trợ giúp cho cảm xúc tinh thần rất lớn, rằng những hỷ nộ ái ố và thăng trầm của đời người đều có thể một người để sẻ chia. 

Đồng thời, dự án cũng giúp em nhìn rõ được những giá trị hiện thực nào có thể trường tồn. Tổng hợp từ những câu trả lời và cả ý kiến cá nhân của em thì sự bền vững trong khía cạnh tài vẫn là một yếu tố thiết yếu cho cuộc sống hiện tại. Sự thực dụng thường bị xem là lạnh lùng, nhưng đồng tiền giải quyết được rất nhiều nỗi lo cũng như nhu cầu sống. Vì vậy, mọi người nên tìm được một thế cân bằng giữa những lý tưởng lãng mạn lẫn những tiêu chuẩn thực tế nhằm đảm bảo một nền tảng đủ ổn định nhằm tiến tới tương lai. 

6. Cách hiểu của bạn về khuynh hướng sống của cộng đồng trước và sau quá trình tìm hiểu thực hiện dự án có thay đổi hay không? Tại sao?

Sau quá trình dài quan sát, phân tích và trực tiếp tham gia vào các giai đoạn của dự án, cách hiểu của em về khuynh hướng sống của cộng đồng gần như không có sự thay đổi mang tính đột phá, mà thiên về hướng tạo ra thứ ưu tiên rõ rệt cho các kỳ vọng hơn so với trước đây. Em nhận ra rằng dù xã hội có phát triển hiện đại đến đâu, thì cộng đồng vẫn luôn vô thức đặt khuynh hướng hiện thực làm điểm tựa cốt lõi cho mọi quyết định sau này. Qua những nhiệm vụ phỏng vấn, em nhận thấy con người chỉ thực sự có đủ tâm trí để mưu cầu sự lãng mạn và những giá trị tinh thần mơ mộng khi các nhu cầu thiết yếu nhất của đời sống như cái ăn, cái mặc đến sự an toàn về tài chính đã không còn là nỗi lo còn canh cánh trong lòng. Quan điểm này của em không thay đổi sau dự án, bởi lẽ thực tế có phần nghiệt ngã khi chứng minh một điều hiển nhiên rằng ta không thể ôm những giấc mơ viển vông hay theo đuổi những lý tưởng quá xa tầm với. Khi mà đối diện với thực tại là hai bàn tay trắng trống trải và hiện tại còn bấp bênh. Sự lãng mạn, dù đóng vai trò là một liều thuốc chữa lành cho tâm hồn con người ta, vẫn cần một "mảnh đất" hiện thực đủ màu mỡ để ươm mầm; để không trở thành sự ảo tưởng, thậm chí thiếu trách nhiệm với chính cuộc đời mình. 

7. Bạn phát triển kỹ năng gì? Bạn chọn sống theo khuynh hướng nào? Tại sao?

Dự án này đã trở thành một hành trình rèn luyện những kỹ năng thực tế khi em được tiếp xúc với các tác phẩm trong giáo trình học, nhưng đồng thời cũng là với những con người thật sự đang sống hết mình vì “hình mẫu lý tưởng” trong họ. Em đã học được cách tự đánh giá và phân tích những câu trả lời đa chiều. Từ đó, dần dà chắt lọc và kết nối những quan điểm đôi khi là đối lập để tìm ra một kết luận chung cuối cùng có đủ giá trị cũng như lưu giữ sự đa dạng. Đặc biệt nhất là kỹ năng chuyển đổi từ những dòng văn bản trắng đen trên trang giấy thành những đoạn video sinh động. Đây là một trải nghiệm đầy thử thách nhưng cũng rất thú vị dưới sự dẫn dắt của nhóm trưởng. Em đã học được cách kết nối hình ảnh sao cho mọi khung hình đều phải khớp với nội dung gốc, đồng thời làm nổi bật được nội dung cốt lõi mà nhóm em muốn truyền tải.

Khi đứng giữa hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn, ở thời điểm hiện tại, em lựa chọn sống theo khuynh hướng hiện thực nhiều hơn. Có lẽ vì đang đứng trước những ngưỡng cửa quan trọng của tuổi trẻ, em nhận thấy khuynh hướng này mang lại một sự đảm bảo về nền tảng để em có thể tự chủ trong cuộc sống. Sự thực tế giúp em có cái nhìn tỉnh táo và bao quát trước những khó khăn sắp phải đối mặt. Tuy nhiên, em cũng không mong muốn một lối sống hoàn toàn thực dụng khô khan. Bên trong những tiêu chuẩn về hiện thực, em vẫn dành một khoảng không gian riêng cho những lý tưởng có phần mơ mộng của cá nhân, nhằm lưu giữ vừa đủ sự lãng mạn trong tâm hồn, để không bị mài mòn giữa những áp lực của hiện tại và tương lai.