Cộng đồng học sinh và cách lựa chọn thức ăn dưới hai góc nhìn: Hiện thực và Lãng mạn
Ngọc Quốc cùng với Nhật Khang, Thành Khôi
Trong đời sống học đường, việc lựa chọn thức ăn của học sinh không chỉ đơn thuần là đáp ứng nhu cầu ăn uống mà còn cho thấy được những thói quen, tâm lý và môi trường sống của một cộng đồng đặc biệt. Từ những quầy ăn vặt trước cổng trường đến các cửa hàng tiện lợi, mỗi lựa chọn đều mang những ý nghĩa riêng. Mỗi khi quan sát kỹ, chúng ta có thể thấy rõ sự tồn tại của hai góc nhìn trong cách mà học sinh lựa chọn chính là góc nhìn hiện thực và lãng mạn, đan xen trong cách học sinh tiếp cận việc ăn uống hằng ngày.
Góc nhìn hiện thực
Nhìn từ góc độ hiện thực, việc lựa chọn thức ăn của học sinh chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ những yếu tố rất thực tế như giá cả của món ăn, đồ ăn quán này cho nhiều hay ít, sự tiện lợi của món ấy và thói quen ăn uống của học sinh. Phần lớn học sinh ưu tiên những món ăn vừa nhanh, vừa rẻ và dễ mua như các món ăn vặt như bánh tráng, mì tôm xúc xích, trà sữa hay những món đồ chiên bán ở lề đường . Điều này xuất phát từ sự hạn chế về thời gian giữa các buổi học cũng như mức tiền tiêu vặt của học sinh đa số sẽ không được cao. Tuy nhiên, chính những vấn đề về sự tiện lợi, giá cả phải chăng lại kéo theo nhiều vấn đề rất đáng quan tâm. Nhiều loại thức ăn vặt không đảm bảo được vệ sinh an toàn thực phẩm khi người bán lề đường sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, và Nhà nước thì rất khó có thể quản lý hết được toàn bộ vấn đề này. Đồng thời, những món ăn vặt rẻ tiền tuy tiện lợi nhưng lại không đảm bảo dinh dưỡng, chứa nhiều dầu ăn được tái sử dụng nhiều lần, dầu mỡ hoặc đường, và chính những điều đó có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên. Bên cạnh đó, học sinh thường bị thu hút bởi hình thức bắt mắt, hương vị đậm đà mà ít chú ý đến nguồn gốc hay chất lượng thực phẩm. Một yếu tố khác là học sinh thường mang một tâm lý là “ăn theo bạn bè”. Trong nhiều trường hợp, học sinh không lựa chọn dựa trên nhu cầu cá nhân của họ mà thường bị ảnh hưởng bởi bạn bè. Nếu một món ăn đang “hot”, nhiều người sẽ thử mà không cân nhắc nhiều. Điều này cho thấy sự thiếu chủ động và hiểu biết trong việc xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh. Ví dụ như những món ăn đang “xu hướng” hiện nay như lạp xưởng nướng đá, bánh đồng xu thường được bán đại trà ở các cổng trường dọc đường, và điều này lại càng giúp cho lứa tuổi học sinh dễ dàng tiếp cận hơn tới các món ăn đang “xu hướng” này.
Góc nhìn lãng mạn
Nhìn từ góc nhìn lãng mạn, việc thưởng thức món ăn không chỉ đơn thuần là ăn cho no mà còn về hình thức, cách trình bày món ăn, từng món ăn chứa đựng ý nghĩa của riêng nó. Đối với học sinh việc ăn uống không phải chỉ là một bữa ăn ngon mà có thể là các cớ cho một cuộc chuyện trò hay tán gẫu những câu chuyện trong trường, mỗi món ăn dường như lại mang theo từng câu chuyện, chuyện về một tình bạn, về những kí ức trong quá khứ khi thưởng thức món ăn gợi nhớ về cá kỷ niệm xưa, các bạn có thể chọn một quán quen không chỉ vì đồ ăn ngon mà chỉ là bạn muốn tìm lại nơi cho bạn cảm giác thân quen, bạn có thể ăn một món ăn hàng ngày vì món ăn đó gắn liền với một điều đặc biệt hiện hữu bên trong của bạn, khi này món ăn trở thành nơi cất giữ những hồi ức, đồng thời còn là nhân chứng cho những ký ức đã từng trải qua, thông qua việc thưởng thức món ăn cho ta một chuyến xe khứ hồi cho ta quay lại các khoảnh khắc ngày xưa. Không chỉ riêng việc thưởng thức món ăn, mà còn dựa trên việc ta chia sẻ, dùng món ăn với những người bạn lại mang ý nghĩa sâu sắc hơn. Nó là sự kết nối, là tình cảm được trao đi một cách giản dị nhưng chất chứa chân thành. Trong góc nhìn lãng mạn của học sinh, đồ ăn không còn là vật chất, mà là một phần của hành trình trưởng thành, với việc cho rằng hương vị của từng món ăn gắn với những cảm xúc khác nhau. Việc đưa ra lựa chọn cho một món ăn là sự nhìn nhận bằng tâm hồn. Đối với những người có xu hướng lãng mạn, đồ ăn có thể giúp họ vượt qua các khó khăn về mặt tâm lý. Dưới góc nhìn của lãng mạn, câu hỏi được đặt ra là “Học sinh cảm nhận gì qua việc ăn uống”, chứ không chỉ liên quan đến món ăn mà một cá nhân thưởng thức.
Quan điểm của nhóm
Dưới hai góc nhìn trên có tính cơ sở nhất định, nhóm mình đã đúc kết ra được một điều rằng việc lựa chọn một món ăn không xuất phát từ sự hà khắc của chính bản thân hay cách tạo hình trên một chiếc đĩa mà bởi chúng ta cho rằng điều đó là cần thiết để chúng ta ăn uống dựa trên nhu cầu thiết yếu của mỗi con người. Bởi lẽ trong chúng ta đều có riêng một khẩu vị và không ai có thể có chung một yếu tố hoàn toàn. Song, chúng ta không nên chỉ thiên về một hướng, góc nhìn cố định, vì mỗi khía cạnh đều dạy cho chúng ta cách sống đúng, ăn đúng. Thông qua ăn uống một cách có “Hiện Thực”, rèn luyện về tư duy ăn uống, sống lành mạnh, tuân thủ theo chế độ ăn uống có khoa học, sự kiên định và không xao nhãng đến các loại thực phẩm có hại hoặc trên mức cần thiết. Ăn uống không chỉ để thưởng thức mà còn khiến chúng ta phải nhìn nhận về món ăn một cách chu đáo, vì mỗi ngày ta đều bỏ vào người một lượng thức ăn mà chưa chắc đã đủ an toàn, đã đủ đạt chuẩn. Nhưng nếu chúng ta biết tiết chế khoảng cách của món ăn với mình, bởi hiện thực luôn đẹp đẽ nếu biết cách đem sự lãng mạn lẫn vào trong mỗi bữa ăn. Không đâu xa mà hiện hữu ngay trong mỗi người, chỉ cần chúng ta có thời gian với gia đình và ngồi lại trong một bàn cơm gia đình ấm cúng, cùng nhau chia sẻ về những niềm vui và nỗi buồn trong một ngày dài làm việc mệt mỏi cũng giúp phần nào thấu hiểu lẫn nhau dưới những mâm cơm do chính cha mẹ ông bà ta nấu cho. Cũng có thể chỉ một ổ bánh mì mà chúng ta cho những người vô gia cư, những cụ già neo đơn cũng phần nào san sẻ tình yêu thương và gắn kết những con người lại với nhau không phải chỉ vì một ổ bánh mình tầm thường mà đó là cách chúng ta học được cách sẻ chia và đùm bọc lẫn nhau vượt ra khỏi vật chất hay giá trị mà chúng ta có thể nhận lại. Từ những kinh nghiệm từng trải của nhóm mình cộng với sự hiểu biết đôi chút về giá trị hiện thực và lãng mạn, chúng em có thể tự tin nói rằng việc lựa chọn một món ăn đôi khi cần rất nhiều yếu tố cộng hưởng, nhưng để nói rằng đó là một món ăn tốt thì cũng không xấu, chỉ cần chúng ta luôn luôn nhận biết giữ gìn được sức khoẻ với thực phẩm nạp vào người, cũng không quên trân trọng những bữa ăn với những người xung quanh.