INDIVIDUAL REPORT - Hà Anh

1. Nhóm bạn muốn khám phá điều gì?

Thông qua quá trình khảo sát chúng em đặt ra mục tiêu xác định và phân tích sự thay đổi trong hình mẫu lý tưởng ở từng độ tuổi khác nhau, và lý do dẫn đến sự hình thành của những suy tưởng khác nhau đó. Chúng em có một thắc mắc chung: Trong một xã hội ngày càng biến đổi, có cả thăng tiến lẫn suy thoái về mặt công nghệ, môi trường và sức khỏe tinh thần, liệu rằng tư tưởng và tư duy của con người trong thời đại này đã biến triển như thế nào? Con người có còn theo đuổi một khuôn mẫu nhất định, hay ưa thích sự linh hoạt hóa. Khi đặt ra một mục tiêu, họ có tự đặt ra cho bản thân những kỳ vọng, mong muốn, hay là theo đuổi sự tự do, học cách thích ứng và tùy thuộc vào diễn biến thực tế.  Kết quả đã chứng minh cho chúng em rằng không có một thay đổi trong lý tưởng quá lớn nào xảy đến vì thời đại, mà chủ yếu là do thế hệ, độ tuổi – trải nghiệm sống. Sự thay đổi đáng kể nhất trong thời đại này đối với cách con người suy nghĩ có lẽ là nhận thức về những khái niệm trong tình yêu và tư tưởng. Với quyền truy cập thông tin không giới hạn ở thế giới nơi ta đang sống, các bạn trẻ tiếp cận vô vàn thông tin. Họ đưa bản thân dính dán vào nhiều câu chuyện, phim ảnh từ đó làm đa dạng chính cách nghĩ và cách biểu đạt của bản thân. Trước khi có một trải nghiệm cụ thể với tình yêu, cái thú khám phá của thế hệ trẻ đã dẫn họ tới những sự tìm tòi, học hỏi, dấn thân vào các câu chuyện của những người lớn. Tuy nhiên khi chưa có nền móng của trải nghiệm, người trẻ thiếu khả năng chiêm nghiệm và thường rơi vào khó khăn khi trao niềm tin để bắt chước một quan điểm thu lượm được. Cách hình thành lý tưởng của người trẻ bị ảnh hưởng sâu sắc bởi gia đình và hoàn cảnh sống vì những khía cạnh này quyết định danh tính (vị thế) của họ trong xã hội. Đối với một đứa trẻ lý tưởng có thể coi là cái khiên chắn bảo vệ cho cái danh tính đang trong quá trình khít cứng lại. Trong hành trình lớn lên, con người có thể rời xa hoặc cũng có thể được kéo gần hơn vào lý tưởng của họ.

Ở cuối em vẫn có thể khẳng định được rằng lý tưởng hay không lý tưởng, lãng mạn hay không lãng mạn phụ thuộc vào hoàn cảnh sống của từng người. Hiện này, đại đa số con người phải mang khuynh hướng hiện thực bởi vì chúng ta có ý thức về trách nhiệm, vai trò và giá trị cá nhân cao hơn. Việc nghe thấy và so sánh mình với những sự phát triển của các bạn đồng trang lứa thúc đẩy bản thân mỗi người phải lo lắng, và đưa mình vào những cuộc chất vấn, suy ngẫm từ đó tìm ra chỗ đứng của bản thân. Hành trình này xuất hiện để đưa lại cho cá nhân những minh triết nhất định, đưa đẩy họ tới việc kiến tạo những thói quen mới trong sinh hoạt hiệu quả và phù hợp với thời thế hơn. Cách ăn uống, thời trang, kiến trúc, tình yêu, học tập đều chỉ là những lựa chọn cá nhân được hình thành bởi thói quen, mà thói quen được tái tạo dựa trên hoàn cảnh. Những người có vị thế tương đương trong một xã hội, hoặc thuộc một nhóm tuổi/ nghề nghiệp/ khả năng tài chính thường có quan điểm đồng điệu trong những thói quen vì đây là những yếu tố cho phép họ tồn tại trong cái danh tính họ hiện nắm giữ. Đương nhiên mỗi người sẽ có lý do để gìn giữ danh tính riêng biệt, nhưng cái mong muốn hiện diện trong một danh tính đều tồn tại ở mỗi cá thể, bất kể lớn hay nhỏ. Đôi khi sự đồng nhất trong danh tính này trở nên rõ rệt và sẽ có một giai đoạn nào đó con người không thể chấp nhận nó. Bởi vì con người có bản ngã, và bản ngã mong muốn làm trung tâm của vũ trụ, làm điểm sáng và sự khác biệt, nên những ai càng bám víu vào bản ngã thì lại càng không thích bị trùng lặp.  Nhưng việc bám víu vào bản ngã không giúp một cá nhân trở nên siêu vượt hơn thế giới, ngược lại nó biến một cá nhân ngày càng tương đồng với thế giới. Vì tất cả đều có bản ngã, và những bản ngã này sẽ phải đấu tranh với nhau. Do thế nên ta nhận ra rằng người thắng lợi trong cuộc tranh đấu bản ngã của thế giới lại chính là người thua trong cuộc sống của họ. Bởi vì họ không có tính tự chủ, để bản thân mình bị cuống vào những áp lực, định kiến, lý tưởng không có thật mà xã hội đặt ra. 

2. Cách hiểu của bạn về khuynh hướng sống của cộng đồng trước và sau quá trình tìm hiểu thực hiện dự án có thay đổi hay không? tại sao?

Trước và sau khi thực hiện dự án, em vẫn luôn hướng về khuynh hướng Hiện Thực. Vì lý tưởng, sự lãng mạn là những tiêu chuẩn tự đặt ra, em cho rằng đó là những sản phẩm của bản ngã. Là phàm trụ được tạo tác từ nhu cầu và mong muốn cá nhân. Nó nắm một ý nghĩa và tầm quan trọng nhất định trong vũ trụ nhưng nó không phải là khuynh hướng em theo đuổi. Hiện thực đối với em là khuynh hướng thiết yếu hơn, nó cho phép chúng ta tận hưởng và trải nghiệm đời thật một cách sâu sắc và trọn vẹn hơn. Theo em, việc chọn hiện thực không khiến em tách rời khỏi khuynh hướng lãng mạn, bởi vì khi chọn tập trung vào thực tại em nhìn cuộc sống rực rỡ hơn. Quan sát trong hiện thực mang lại cho em nhiều kết nối cảm xúc thắm thiết, nồng nàn hơn so với việc chỉ suy nghĩ và tìm định dạng cho hai chữ lãng mạn. Lãng mạn được sinh ra trong thực tế, những ai theo khuynh hướng lãng mạn hóa mọi thứ là đang cố gắng gò bó hiện thực vào lăng kính chủ quan, còn những ai theo khuynh hướng hiện thực đang cảm nhận lãng mạn một cách thô sơ, và đa sắc nhất.

3. Quan niệm của cá nhân bạn về khuynh hướng sống lãng mạn hay khuynh hướng thực tế  từ “cộng đồng” mà bạn tìm hiểu có gì thay đổi trước hay sao khi tìm hiểu hay không? hãy lí giải?

Ngày trước em cho rằng độ tuổi quyết định khuynh hướng sống, và chính bài phỏng vấn đã chứng minh điều tương tự. Nhưng sau cuộc suy ngẫm em kết luận rằng: Độ tuổi và trải nghiệm không phải là hai yếu tố duy nhất ta có thể dựa vào để đánh giá chính xác cái lựa chọn khuynh hướng sống của một người bất kỳ. Yếu tố tiên quyết phải là Kinh nghiệm, bản thân họ qua những trải nghiệm đó, sống trong hoàn cảnh đó đã tự rút ra cho bản thân những ý tưởng gì. Vì nếu chỉ có trải nghiệm mà không có kinh nghiệm thì có lẽ chưa có một quyết định lớn lao nào sinh sôi trong cuộc sống họ. Con người cần thời gian để phát triển ý thức, vì yếu tố thời đại, hoàn cảnh mà chúng ta hiểu được rằng có những người tuy lớn trong trải nghiệm nhưng không lớn trong ý thức, có những bạn trẻ ít trải nghiệm nhưng lại có suy nghĩ trưởng thành hơn. Không đơn giản vì bắt chước cách biểu đạt của môi trường mà một đứa trẻ có thể trông trưởng thành hơn người lớn, mà một đứa trẻ có thể thật sự trưởng thành hơn từ bên trong chỉ đơn thuần vì nó nhìn ra được bản chất của những sai lầm của mình, và thay đổi đúng. Những đứa trẻ có kinh nghiệm sống nhiều hơn trải nghiệm sống có thể trở thành ngọn đuốc soi sáng cho chính mình trong hành trình thấu hiểu cuộc sống, và phát triển từ trong ra ngoài. Hoàn cảnh sống là nền tảng cho tiến trình của một cá nhân, mà đã là hoàn cảnh thì còn phụ thuộc vào duyên số và sự may mắn của mỗi người. Cuộc sống đầy rẫy những sự trùng hợp mà khoa học hay lý trí chưa thể giải nghĩa được, vì vậy là một người tôn trọng trạng thái bất nguyên của hiện thực, sự linh hoạt theo hiện thực, em chấp nhận cả cảm giác không rõ ràng. 

4. Bạn đã làm gì? Vai trò của bạn trong nhóm? Những gì bạn đã học được?

Trong dự án nhóm này, nhiệm vụ của em được trải dài qua các giai đoạn. Giai đoạn một em cùng bạn Thùy Vân chỉ ra những đặc trưng trong văn học lãng mạn và đưa ví dụ bằng cách phân tích một tác phẩm của Thạch Lam. Qua giai đoạn hai em không viết câu hỏi mà tham gia bàn luận, hỗ trợ liên hệ khách mời, quay phim và phỏng vấn những người trong trường cùng ba bạn trong nhóm. Sau đó em tóm tắt những bài phỏng vấn được thành viên trong nhóm tổng hợp lại, giúp các bạn dễ dàng theo dõi và trích dẫn trong bài viết phân tích hơn. Cuối cùng tại giai đoạn ba, em phụ trách viết bài báo cáo nhóm. Không chỉ có kiến thức mà em đã học được từ các bạn tinh thần làm việc nhóm hiệu quả. Các bạn dành cho em sự tin tưởng, và quan tâm trong suốt quá trình. Bản thân em cảm thấy rất thoải mái khi nhờ vả và bàn luận với các bạn về bất kỳ một vấn đề nào, vì ai cũng có chí cầu tiến, nghĩ cho lợi ích chung và sẵn sàng chỉ dẫn nhau hết mình. Bạn Trúc Vy, Gia An, hay Thùy Vân dù có mặt trên trường hay không thì vẫn chưa bao giờ bỏ quên trách nhiệm và tầm quan trọng của mình, các bạn luôn duy trì liên lạc ở mức vừa phải và hiệu quả, bảo đảm là tất cả đều nắm rõ vai trò của mình mà vẫn không bị quá tải, áp lực với khối lượng công việc không đều đặn. Sự chăm chỉ, cần mẫn của các bạn là một nguồn động lực to lớn cho em chuyên tâm học tập. Qua đây, em đặc biệt ấn tượng với bạn Thùy Vân, nhóm trưởng của chúng em. Có những lúc chúng em đã không tự giác hoàn thành công việc, nhưng thay vì chê trách bạn Thùy Vân nhẹ nhàng góp ý. Mỗi khi viết bài xong bạn sẽ đọc qua những bài viết quan trọng, khi sai bạn sẽ thành thật, và từ tốn đưa ra những nhận xét, đề nghị giúp đỡ cải tiến, để tránh đẩy áp lực vào thành viên làm bài. Bạn hiểu rõ việc mình làm và mang lại cho em cảm giác an toàn với những sản phẩm được đưa ra.

        5. Bạn phát triển kỹ năng gì?

Hai kỹ năng ATL (cách tiếp cận trong học tập) em rèn dũa đó là kỹ năng xã hội và kỹ năng quản lý bản thân. Qua việc phỏng vấn với người lạ em phát triển khả năng ngoại giao, cách tiếp cận một người lạ, giúp họ trả lời câu hỏi một cách thoải mái, tự nhiên nhất. Nhờ đó mà em hiểu ra những yếu tố cần thiết trong ngoại giao như sự tôn trọng, sự khiêm tốn và tính kiên nhẫn. Nói chung, em đã hiểu được rõ hơn cách tiếp cận với những người hướng ngoại và hướng nội. Những người hướng ngoại đã dạn dĩ trong việc giao tiếp ví dụ như thầy Ged, hay cô quản lý lao công, thì đã tự tin và dễ dàng đưa ra nhiều ý tưởng nên việc duy nhất em cần làm là duy trì, đôi khi khơi gợi cái dòng chảy ý tưởng và cảm xúc của họ bằng nhiều phương pháp. Thứ nhất, đó là chăm chú lắng nghe và phản hồi lại bằng cách thể hiện sự đồng thuận (gật đầu, và cười thật nhiều khi nghe đến những ý thú vị), nó vô tình tạo nên cảm hứng cho người nói, khích lệ họ khám phá không gian nội tâm của bản thân thấu đáo hơn. Thứ hai, em nhận thấy câu hỏi mở là cách tốt nhất để tiếp nối dòng chảy suy nghĩ của người nói, cho phép họ lắng lại và ngẫm nghĩ thật tỉ mỉ câu trả lời. Thứ ba, nhắc lại nhưng ý hay họ đã nhắc đến bằng cách hiểu và ngôn ngữ của bản thân, lưu ý luôn duy trí tông giọng khách quan và tôn trọng. Và cuối cùng đó là kiểm soát tốc độ, tập dợt trước đặt câu hỏi đúng trọng tâm, bình tĩnh khi không yêu câu hỏi, sự chậm rãi rất cần thiết vì nó cho phép người được phỏng vấn chìm và sống trong không gian mà họ cảm thấy an toàn và tự do hết mức. Về kỹ năng quản lý bản thân em học cách tách ly khỏi cảm xúc, để nhìn nhận thực tế một cách logic, nhận những lời phê bình, để cải thiện bản thân một cách tỉ mỉ. Công nhận nỗ lực của bản thân và người khác. Học cách chậm lại để thông cảm, để không cưỡng chế em hay người khác vào một áp lực vô hình không cần thiết. Dành cho bản thân thời gian để nhặt rác trong nội tâm cho đến khi thật sự nhẹ nhàng. Không gấp rút, và chăm chăm vào kết quả, trân trọng, biết ơn và tin tưởng quá trình của bản thân bao quát cả những ai có mặt trên hành trình đó.